۰
تاریخ انتشار
سه شنبه ۴ تير ۱۳۹۸ ساعت ۱۴:۳۰
به مناسبت هفته قوه قضائیه

تشریح فرایند شکل گیری عدلیه در ایران براساس اسناد آستان قدس رضوی

تشریح فرایند شکل گیری عدلیه در ایران براساس اسناد آستان قدس رضوی
به گزارش خبرنگار سرويس فرهنگ و جامعه خبرگزارى رضوى، خانم اعظم نظركرده كارشناس اسناد تاريخى مركز اسناد آستان قدس رضوى در مراسم رونمايي از اسناد عدليه موجود در موزه مركزى آستان قدس رضوى به مناسبت هفته قوه قضائیه گفت: شكل گيرى تشكيلاتى به نام عدليه در ايران به دوره قاجاريه باز مى گردد. در سال ١٢٣٨ هجرى شمسي پس از عزل ميرزا آقا نورى با راهنمايي سيد جعفر خان مشيرالدوله تشكيلاتى به نام دارالشورى دولتى با عضويت شش وزير جهت رسیدگی به شکایات مردم إيجاد شد.

وى افزود: يكى از شش وزير كه در راس وزارتخانه قرار گرفت عباس قلى خان معتمد الدولة جوانشير بود كه بايد او را نخستين وزير عدليه ايران ناميد. دو سال بعد در سال ١٢٤٠ هجرى شمسي فرمان تشكيل ديوان مظالم به عنوان سازمانى به مثابه عالى ترين مرجع دادرسى عرفى براى رسيدگى حضورى به شكايات افراد عليه مأموران دولتى صادر گرديد.

نظركرده خاطر نشان كرد: در دوران مظفرالدين شاه و وزارت ميرزا عبدالحسين فرمانفرما، عدليه مشتمل بر چهار محكمه ابتدائي، جزائي، استيناف و تميز بود. بر اساس محتواى اطلاعاتى اسناد موجود، أمجد السلطان، حاکم محاكم عمومى و محاكم اختصاصى بوده است. محاكم عمومى حق رسيدگى به تمامى دعاوى را داشته اما محاكم اختصاصى به دعاوى تجارى رسيدگى می كردند.

وى يادآور شد: حوزه صلحيه تحت نظارت اداره مدعى هاى عمومى و وزير عدليه و حوزه ابتدايي تحت رياست يك نفر و دو كارمند تابع داشت. در محكمه ابتدائی يك نفر كارمند در تحريرات لازمه و ثبت تقريرات و ضبط أوراق وجود داشته است. ديوان تميز نيز به دو بخش حقوقى و جزائي منشعب مى شد.

كارشناس مركز اسناد آستان قدس رضوى همچنين گفت: محتواى اين مجموعه اسناد موجود در آستان قدس رضوی از عدلیه ایران، به جهت دارا بودن اطلاعاتى مفيد و جامع راجع به سيستم قضائي دوره قاجار، نمودار و چارت داخلي تشكيلات عدليه، شرح وظايف محاكم و كاركنان آن، محل جغرافيايي هر يك از محاكم در شهرها، نحوه رسيدگى به پرونده هاى دعاوى، موضوع اختلافات و شناسايي رجال دولتى و محلى به جهت شناخت بخشی تاريخ عدليه و تاریخ معاصر ايران از اهميت بسزايي برخوردار است.
کد مطلب ۴۲۸۸۰
ارسال نظر
نام شما

آدرس ايميل شما