۰
تاریخ انتشار
چهارشنبه ۲۰ شهريور ۱۳۹۸ ساعت ۱۷:۱۴
عضو فرهنگستان علوم اسلامی :

خصلت هایی که بدون آنها امر به معروف در جامعه جواب نمی دهد

خصلت هایی که بدون آنها امر به معروف در جامعه جواب نمی دهد
حجت الاسلام علیرضا پیروزمند ، راهکارهای تحقق بهتر آموزه های امر به معروف و نهی از منکر را در سطح فرهنگی و اجتماعی در گفتگو با خبرنگار سرویس فرهنگ و جامعه خبرگزاری رضوی تبیین کرد.

سالم سازی اجتماعی با عنصر امر به معروف چگونه امکان پذیر است؟
امر به معروف ونهی از منکر در تفکر حسینی بسیار مهم است چرا که امام حسین علیه السلام به قدرت بازدارندگی و پیش برندگی امر به معروف و نهی از منکر معتقد بودند که قیامی به آن بزرگی را رقم زدند و خون مبارک خود را دراین راه نثار نمودند. یکی از حکمت های قیام عاشورا که درس بزرگ امر به معروف و نهی از منکری برای همه مردم تا آخرین روز زندگی دنیوی است پیشگیری امر به معروف و نهی از منکر است؛ یعنی  پیشگیری موفق تر و کم هزینه تر از درمان خواهد بود؛ چرا که اگر مردم آن دوران نصایح و سخنان حکیمانه امام علی و امام حسین(ع) را گوش می دادند و به معروف و نهی عنوان شده از سوی این دو بزرگ اهتمام می ورزیدند قطعا کارشان به عاشورا و شهادت امامشان نمی کشید که بی توجهی به امر معروف و نهی از منکری که معصوم گفته شد آنقدر زیاد شد که انحراف جامعه عمیق و کار به جایی کشیده شد که مردم رو در روی امام خود بایستند. نکته بعدی درباره سالم سازی اجتماعی این است که امر به معروف و نهی از منکر زمانی محقق می شود که بسترهای آن در جامعه آماده باشد؛ طبیعی است کسانی که آمر به معروف وناهی از منکر هستند اگر جامعه بسترسازی های لازم را نکرده باشد قطعا آنها نیز انگیزه لازم را از دست خواهند داد، لذا سالم سازی اجتماعی توسط فریضه الهی امر به معروف و نهی از منکر یعنی شناختن و شناساندن معروف به دیگران؛ همچنین برای این منظور معروف فقط محدود به آنچه که افراد به عنوان وظیفه شخصی خود به آن موظف هستند نباید باشد.
امر به معروف فقط به تذکر دادن نیست مواردی چون نان حلال به خانه بردن و رفتار خوش واهل صداقت و انصاف و امانت داری بودن همه وهمه معروف های اجتماعی به شمار می روند. ویژگی های اخلاقی و عملی   مثبت در رفتار اجتماعی و حکومتی نیز  از مصادیق مهم معروف به شمار می روند.
قطعا با توجه به اینکه سالم سازی اجتماعی مد نظر است طبیعی است این دسته از معروف ها تاثیر گذاری بیشتری در سالم سازی اجتماعی خواهند داشت. در هر صورت حاصل کلام اینکه امر به معروف به هر میزان در جامعه مورد اقبال واهتمام باشد منجر به مصونیت فرهنگی و پیش برندگی فرهنگی در جامعه می شود و طبیعی است که علاوه بر سالم سازی اجتماعی باعث پیشرفت اجتماعی هم خواهد شد.

چگونه می توان با آموزه های محرم تغییرات ملموس فرهنگی و اجتماعی در میان مردم رقم زد؟
اولین تغییر یا رخداد فرهنگی که به وسیله توجه به امام حسین علیه السلام اتفاق می افتد حجم عظیم توسلاتی است که در این دهه و ایام محرم و  صفر اتفاق می افتد که منجر به گسترش و بسط فرهنگ توسل به اهل بیت در ایام محرم و توسل به سیدالشهدا علیه السلام می شود. خود این توجه و ارتباط معنوی و عاطفی با امام حسین علیه السلام مبداء تغییرات فرهنگی؛ پالایش و پاکسازی فرهنگی در روح و جان می شود و این مبداء تغییر فرهنگی مهم بوده و خواهد بود. تغییر دوم اینکه در فرهنگ عاشورا درسی که هر ساله مردم مرور می کنند میثاق با امام است که با دوست امام دوست و با دشمن امام دشمن هستند.
مسالمت با دوستان و دشمنی با دشمنان اهل بیت علیهم السلام ملاک این دوستی ودشمنی است علاوه بر آنکه دوستی و دشمنی با دوستان و دشمنان اهل بیت علیهم السلام تا روز قیامت ادامه دارد ومحدود به دوران زندگی امام نمی شود. این درس مبارزه دائم و میثاق و بیعت دائمی منجر به ایجاد یک  تحول فرهنگی در جامعه ایران معاصر شد و به هر میزانی که ادامه پیدا کند جبهه حق تقویت می شود و به هر میزانی که دراقصی نقاط عالم گسترش پیدا کند شاهد تغییرات فرهنگی در گستره بزرگتری خواهیم بود.
عامل تغییر دیگری که درارتباط توسل به امام حسین علیه السلام شاهد هستیم حرکت جمعی توفنده، صمیمانه و صادقانه و بی آلایشی است که توسط مردم دراین ایام رخ می دهد. هر کسی دراین ایام سعی می کند خود را به سیدالشهدا علیه السلام نزدیک کند با نذری دادن و فعالیت بدنی و سخنرانی ومداحی و..وقت گذاشتن برای شرکت و رونق دادن به مجلس امام حسین نیز مصداق این همدلی و همراهی با قیام عاشوراست.
پیوند اجتماعی به وجود آمده در سایه عاشورا در زیر یک خیمه و با یک هدف صورت می گیرد؛ فارغ از اینکه چه شخصیت حقیقی یا حقوقی زیر خیمه امام در کنار هم نشسته اند و رنگ و لعاب های ظاهری شهرت ها از بین می رود چرا که همه خادم خیمه امام حسین(ع)  می شوند و این چنین پیوندی بر محور اهل بیت به هر میزان  در سایر مسائل فرهنگی بیشتر شود و در سبک زندگی معمول ما هم باشد طبیعی است که تغییراتی را به دنبال خواهد داشت.

آسیب های فرهنگی و اجتماعی که تکاپوهای دینی در محرم را تهدید و کم اثر می کند چیست؟
نکته اولی که بارها گفته شده و توجه  دائمی به آن الزامی است؛ اهتمام به مقابله و عدم نفوذ خرافات در اقامه عزای امام حسین موضوع مهمی است که می تواند مانع از آفت هایی شود که اصل عاشورا را زیر سوال ببرد. قطعا به این دلیل که هر میوه و ثمره ارزشمندی در معرض آفت درونی خود می تواند قرار بگرد و تخریب شود، لذا توجه به جلوگیری از آفتی که درون  توسل و توجه به اهل بیت به ویژه به امام حسین علیه السلام می تواند اثرات عاشورای حسینی را کاهش دهد دوری از خرافه گویی است؛ خرافاتی که ممکن است در طول تاریخ دانسته یا نادانسته توسط معاندین و مومنین رخ داده باشد؛ مطالب غیر مستندی که در مقاتل گفته می شود و واقعه عاشورا را بازگویی می کند یا شیوه های که دراقامه عزای امام به کار گرفته می شود که زیبنده شان مجلس امام حسین علیه السلام نیست همه آفت و خسارت به شمار می روند.
 روحانیت محوری در هیات ها ودسته های سینه زنی وعزاداری نیز بسیار مهم است؛ اگر حضور روحانیت و بیان مواعظ اهل بیت علیهم السلام در مراسم عزای حسینی کم شود و عزاداریها صرفا به سینه زنی واطعام هیات اکتفا شود زنگ خطری است که باید مورد توجه قرار بگیرد. بی شک علاوه بر شور حسینی، شعور حسینی نیز هم همواره باید مورد توجه باشد خصوصا با خطرات فرهنگی که درعصرهای مختلف بروز می کند این مساله بسیار حائز اهمیت  است.
نکته آخر مساله تظاهر و تصنع در عزای امام است ولو برگزاری عزای امام به هر شکل مطلوب است اگر افراد روی درجه اخلاص خودشان هم اهتمام کافی نکرده باشند اینگونه نیست که در دستگاه اهل بیت اثر گذار نباشد؛ اما طبیعی است که در دستگاه اهل بیت هر رفتار ونیتی که سالم تر، خالص تر و ناب تر باشد مورد توجه واجابت بیشتری قرار می گیرد و فوق اهل بیت مورد توجه و رحمت الهی قرار می گیرد و برکت بیشتری پیدا می کند وماندگار می شود؛ به همین جهت رقابتهای غیر مفید برسر تفاخر که خیمه ما بزرگ تر، غذای ما بهتر، مداح ما گران تر است؛ مواردی نیست که شان مجلس اهل بیت باشد وجه قالب عزاداریهایی که در سالهای اخیر شاهد آن هستیم مصون از موارد بیان شده است، اما  مراقبت از آن برای اینکه به این سمت و سوها کشیده نشود تا نسل جوان از پیوند با عزای حسینی بهره مند شوند بسیار الزامی است.
کد مطلب ۴۵۴۰۵
ارسال نظر
نام شما

آدرس ايميل شما