۲
تاریخ انتشار
يکشنبه ۲۲ ارديبهشت ۱۳۹۸ ساعت ۰۷:۳۶
گفتگوی هنری با فاطمه مقیمی، رتبه سوم مسابقه خوشنویسی ارسیکا ترکیه

ارسیکایی شویم!

ارسیکایی شویم!
مریم ظریف/ خبرگزاری رضوی/ سرویس هنر
مرکز پژوهش های تاریخ، فرهنگ و هنر اسلامی ترکیه، معروف به ارسیکا، هر دو سال یک بار اقدام به برگزاری مسابقات خوشنویسی می نماید که تاکنون یازده دوره از این مسابقات برگزار شده است. معاون وزارت ارشاد، سید مجتبی حسینی در پیامی از درخشش توانمندی و ظرفیت هنرمندان خوشنویسی ایران اسلامی ابراز خرسندی کرد. بخشی از پیام او اینگونه است که:«در سال های اخیر، برنامه ها و طرح هایی در زمینه هنرهای اسلامی در منطقه و از سوی کشورهای منطقه اجرا شده است. اما کسب بیشترین رتبه ها توسط هنرمندان ایران در این رویداد و حتی در خطوطی که خاستگاه ایرانی ندارد، حکایت از این است که همچنان هنر خوشنویسی در کشور ما بالنده است و ضرورت دارد از این ظرفیت برای حفظ و تقویت جایگاه ایران در منطقه و کشورهای جهان اسلام بهره گرفته شود.» او همچنین متذکر شد که:« از این رویدادها می توان به عنوان فرصتی برای تعامل بین المللی خوشنویسان کشورمان با هنرمندان خوشنویس منطقه و جهان اسلام، بهره برد.»


ممتاز ماندن
مانند تمام دانش آموزانی که تابستان و اوقات فراغت خود را به فن و هنری می گذراندند،‌ فاطمه نیز هر زمان از تحصیل سالانه فارغ می شد به سمت خط و خوشنویسی می رفت. او می گوید:«هیچ برنامه ای برای آینده در ذهنم نبود و فقط دوست داشتم تابستان مفیدی داشته باشم. بقیه دوستانم آموزش خیاطی و گلسازی و نقاشی و ... را پیگیر بودند و من علاقه داشتم که خوشنویسی انجام دهم. مجتمع فرهنگی امام خمینی، برایم محل رشد شد. زیر نظر خانم غفاریان که از شاگردان استاد ذوالریاستین بود، تمرین خوشنویسی را با جدیت دنبال می کردم. استاد ذوالریاستین وقتی کارهای مرا دید،‌ تأکید بسیار داشت که روزی حداقل 8 ساعت تمرین کنم. پس از یک سال،‌ موفق به کسب مدرک ممتاز و سپس مدرک فوق ممتاز شدم.» خانم مقیمی، تناوب در تمرین خوشنویسی را رمز موفقیت خود می داند و می گوید:«برای رسیدن به درجه ممتازی و فوق
ممتازی تمام کارها را رها کرده و فقط روی خوشنویسی تمرکز می کردم.»

وقفه ای مفید
تمرین و تلمذ در کنار اساتید دلسوز،‌ فاطمه مقیمی را به سمت تدریس کشاند. فاطمه در منطقه ی کم برخوردار به درجه ی فوق ممتازی رسید و هنرش را هم در اختیار بچه های با استعداد خواجه ربیع و مجتمع فرهنگی امام خمینی گذاشت تا زکات هنرش باشد. او می گوید:«از سال 82 تا 96 در مجتمع امام خمینی خوشنویسی تدریس کردم و دو سال پیش در آزمون انجمن خوشنویسان ایران رتبه دوم را کسب کرده و تدریس در انجمن و مکتب رضوان را هم انجام می دهم.» وقفه هایی که در انجام کار خوشنویسی چه زمان تمرین و چه تدریس برایش پیش آمده را پله ای برای رشد می داند که:«وقفه های زمانی سه یا شش ماه، باعث استراحت جسم و روحم هست و وقتی مجددا سراغ قلم و کاغذ می روم با انگیزه و ایده و تنوع بیشتری کار را ادامه می دهم. طراحی و تذهیب در حد مکمل کار خوشنویسی را در همین وقفه های زمانی آموزش دیدم. از نظر من گاهی لازم است وارد جاده خاکی شد،‌ استراحت کرد و مجددا به جاده اصلی بازگشت.»


در ارسیکا
نستعلیق، محقق، ثلث، نستعلیق جلی و کوفی،‌ خطوطی هستند که برای جشنواره ارسیکا در نظر گرفته شده اند. مقیمی در خصوص این جشنواره شرح مختصری می دهد که:« ارسیکا، مختص هنر اسلامی است. هر دوره از یک یا دو خوشنویس جهان اسلام یادبودی صورت می گیرد. در فراخوان ارسیکا، برای هر نوع خط، متن و مطلب خاصی را در نظر می گیرند که هنرمند باید ظرف مدت 8 ماه، اثر را به استانبول ارسال کند. با توجه به اینکه این مسابقات به صورت منظم برگزار می شوند نوعی جایزه معتبر و برند ویژه محسوب شده که مدعیان تراز اول خوشنویسی جهان اسلام در آن شرکت می کنند. البته شرکت برای عموم هنرمندان خوشنویس در مسابقات ارسیکا آزاد است اما قاعدتا کسانی به مراحل نهایی می رسند و رتبه می گیرند کار فوق ممتاز ارائه دهند و مسلما یک دانشجوی معمولی رتبه نمی آورد.» او رتبه بندی های ارسیکا را در مقایسه
با جشنواره های ایران اینگونه بیان می کندکه:« در ایران فقط به سه نفر اول جایزه تعلق می گیرد، اما در ارسیکا، به ترتیب از خط نسخ و ثلث که جایزه بیشتری را شامل می شود و از ده هزار دلار تا هفت هزار دلار است، شروع شده و به هزار دلار و جایزه های تقدیری می رسد. کما این که برای خوشنویسان ایرانی، هزار دلار جایزه ی فوق العاده ای است.» مقیمی جمله آخر را با درد می گوید و نرخ تورم و ارز در ایران را یادآور می شود. بی شک، جایزه های هنگفت و ارزنده ی جشنواره های خارجی، دلیل حضور خوشنویسان و هنرمندان ایرانی در این مسابقات است.

آنجا و اینجا
مقایسه دردناک بین جشنواره های ایرانی و خارجی، نزدیک بودن به هیأت داوران و عدم نظارت بر داوری جشنواره ها، مواردی بود که در گفتگو با فاطمه مقیمی، زخم هنری او و تمام کسانی که با تلاش موفق به کسب رتبه می شوند را تازه کرد. او با ذکر چند مورد مهم این تفاوت را عنوان کرد که:« در جشنواره های داخلی اینگونه است که نتایج آثار ارسالی بعد از یک تا دو ماه اعلام می شود و فقط یکی دو مورد جشنواره داخلی و خارجی داریم که هنرمند فراخوانده می شود تا اثر را حضوری ارائه دهد. اما ارسیکا اینگونه نیست. نتایج آثار به صورت آنلاین و با حضور اساتید و داوران و هنرمندان اعلام می شود. تفاوت از اینجا احساس می شود که یک: در جشنواره داخلی اسم هنرمند کنار اثر نوشته شده اما در جشنواره خارجی اسمی ذکر نشده و آثار کد دارند. این نکته ی مثبتی برای هنرمندان گمنام است. دو: در جشنواره های خارجی باید اثر روی برگه آهار مهره سنتی کار شده باشد. برگه ی دست ساز گران تر بوده و طول عمر طولانی دارد. مسلما وقتی جوایز نفیس است، اثر نیز باید به صورت حرفه ای و ارزشمند ارائه شود. سختی کار برای هنرمند زمانی است که چندین بار روی این برگه اثرش را بنویسد تا کار حرفه ای در بیاید.»
 
تغییر داوری
اجرایی کردن روش هایی که در جشنواره های خارجی وجود دارد آیا در ایران امکان پذیر است؟ مقیمی در پاسخ به این
سؤال می گوید:« متأسفانه در ایران خیلی از ساختار ها از پایه اشتباه است. همیشه یک تعداد داور خاص وجود دارند. اما در جشنواره های خارجی داورهای مختلف در سطح های تعیین شده،‌ قضاوت می کنند. یا این که اکثر اوقات سبک های خاصی رأی می آورند. در جشنواره ارسیکا، کل خطوط در مسابقه شرکت دارند و جزو جوایز هستند. نسخ و ثلث مختص ترک ها و نستعلیق برای ماست. نستعلیق دو شکل مجزا دارد که جوایز هر یک جداست.» او بالا نبودن ارزش جوایز را مزید بر معایب جشنواره های ایران می داند. در کارنامه فاطمه مقیمی رتبه های قابل تأملی دیده می شود که عبارتند از:
اخذ گواهینمامه فوق ممتاز در سال 93
رتبه دوم آزمون مدرسی انجمن خوشنویسان خراسان رضوی سال 96
تقدیر شده دومین جشنواره کتابت قرآن کریم، خط نسخ،‌ دارالکتابه تهران
رتبه تقدیری در رشته کوفی 1437، نجف. جشنواره بین المللی سفیر
رتبه تقدیری در رشته نستعلیق و کوفی 1438 مسجد کوفه نجف، جشنواره بین المللی سفیر
رتبه تقدیری جشنواره بین المللی ارسیکا 2016 ترکیه
رتبه سوم خط کوفی و تقدیری نستعلیق جلی جشنواره بین المللی ارسیکا 2018 ترکیه
 
حمایت مالی
«پذیرایی در ایران و ترکیه از هنرمند و استقبال از آثار هنری کاملا محسوس است. در ترکیه اگر یک خوشنویس نمایشگاه برگزار کند، رئیس جمهور یا همسرش از نمایشگاه بازدید کرده و آثار را خریداری می کنند که درآمد هنرمند از نمایشگاه تأمین می شود. این تأمین مالی باعث می شود که هنرمندان کلاس رایگان برگزار کرده و نیازی به درآمد تدریس نداشته باشند. اما اینجا اگر حق الزحمه ناچیز قطع شود، هنرمند راهی برای تأمین درآمد ندارد.» مقیمی پس از یادآوری این موضوع که در تمام هنرها فراگیر است می گوید:«در این دوره، هیجده جایزه  متعلق به ایرانیان بود که توسط چهارده هنرمند ایرانی کسب شد. از بین چهارده ایرانی، سه نفر خارج از کشور زندگی می کنند. وقتی هنرمند حس می کند که اینجا خبری نیست دیگر ماندن را جایز نمی داند.»
 
کد مطلب ۴۱۵۸۴
ارسال نظر
نام شما

آدرس ايميل شما